طرز تهیه فرنی مجلسی ساده به نظر می‌رسد، اما بافت لطیف و بدون گلوله از همان قدم اول ساخته می‌شود: آرد برنج باید پیش از رسیدن به حرارت، کاملاً در شیر سرد حل شود. بعد از آن، صبر روی شعلهٔ ملایم و هم زدن مداوم فرنی را به قوامی شبیه ماست روان می‌رساند و گلاب و هل در دقیقه‌های آخر عطرش را کامل می‌کنند. در این مطلب، علاوه بر مرحله‌های پخت، جدول مقدار مواد برای ۲ تا ۱۰ نفر و راه رفع مشکل‌های رایج مثل گلوله شدن یا شل ماندن فرنی را هم آورده‌ایم. اگر برای مهمانی فرصت پخت ندارید، دسر فرنی آمادهٔ حلوالند هم در دسترس است.
مواد لازم (برای ۴ نفر)
| ماده | مقدار |
|---|---|
| شیر پرچرب | ۴ پیمانه (حدود ۱ لیتر) |
| آرد برنج (الک‌شده) | ۱/۲ پیمانه |
| شکر | ۱/۲ پیمانه |
| گلاب | ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری |
| پودر هل | ۱/۴ قاشق چای‌خوری |
| کره (اختیاری، برای براقی) | ۱ قاشق غذاخوری |
| زعفران دم‌کرده (اختیاری) | ۱ قاشق غذاخوری |
| پودر دارچین، خلال پسته یا بادام، گل محمدی | برای تزیین |
مقدار مواد برای تعداد نفرات مختلف
| تعداد نفر | شیر | آرد برنج | شکر | گلاب |
|---|---|---|---|---|
| ۲ نفر | ۲ پیمانه | ۱/۴ پیمانه | ۱/۴ پیمانه | ۱ تا ۱.۵ قاشق غذاخوری |
| ۴ نفر | ۴ پیمانه | ۱/۲ پیمانه | ۱/۲ پیمانه | ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری |
| ۶ نفر | ۶ پیمانه | ۳/۴ پیمانه | ۳/۴ پیمانه | ۳ تا ۴.۵ قاشق غذاخوری |
| ۸ نفر | ۸ پیمانه | ۱ پیمانه | ۱ پیمانه | ۴ تا ۶ قاشق غذاخوری |
| ۱۰ نفر | ۱۰ پیمانه | ۱.۲۵ پیمانه | ۱.۲۵ پیمانه | ۵ تا ۷.۵ قاشق غذاخوری |
هل، کره و زعفران را به همین نسبت تنظیم کنید. برای مقدار ۸ و ۱۰ نفر، قابلمهٔ بزرگ و ته‌ضخیم لازم است و زمان پخت کمی بیشتر می‌شود.
مرحله‌ها
- آرد برنج را الک کنید تا هیچ کلوخه‌ای در آن نماند.
- حدود یک پیمانه از شیر سرد را جدا کنید و آرد برنج را کم‌کم در آن بریزید و با همزن دستی هم بزنید تا کاملاً حل و یکدست شود.
- باقی شیر را در قابلمهٔ ته‌ضخیم روی حرارت ملایم بگذارید تا فقط ولرم شود و به جوش نرسد.
- مخلوط آرد و شیر سرد را آرام و همراه با هم زدن به شیر ولرم اضافه کنید. از این لحظه هم زدن را قطع نکنید، به‌خصوص از کف و کناره‌های قابلمه.
- حدود ۱۰ دقیقه روی شعلهٔ ملایم هم بزنید تا فرنی کمی غلیظ شود. سپس شکر و پودر هل را اضافه کنید و هم زدن را ادامه دهید تا شکر کاملاً حل شود.
- فرنی را در مجموع ۱۲ تا ۲۰ دقیقه بپزید تا به قوامی شبیه ماست روان برسد. در یکی دو دقیقهٔ آخر، گلاب و در صورت تمایل زعفران و کره را اضافه کنید.
- شعله را خاموش کنید و یکی دو دقیقهٔ دیگر هم بزنید تا ته نگیرد، سپس فرنی را بی‌درنگ در کاسه‌ها یا لیوان‌های تک‌نفره بریزید.
- بگذارید فرنی در دمای اتاق خنک شود و بعد به یخچال ببرید. هنگام سرو با دارچین، خلال پسته یا بادام و گل محمدی تزیین کنید.
فوت‌های کار
- آرد برنج را همیشه در شیر سرد حل کنید؛ ریختن مستقیم آرد در شیر داغ، دلیل اصلی گلوله شدن فرنی است.
- شعله را در تمام مدت ملایم نگه دارید؛ حرارت زیاد شیر را ته‌نشین می‌کند و طعم سوختگی می‌دهد.
- فرنی را کمی روان‌تر از قوام دلخواه از روی شعله بردارید، چون بعد از سرد شدن سفت‌تر می‌شود.
- گلاب را در پایان پخت بریزید تا عطرش با حرارت طولانی از بین نرود.
- کمی کره در دقیقه‌های آخر سطح فرنی را براق و بافتش را نرم‌تر می‌کند.
- برای جلوگیری از بستن پوسته روی سطح، کاسه‌ها را تا زمان خنک شدن با پارچهٔ تمیز بپوشانید.
رفع مشکل‌های رایج فرنی
| مشکل | علت احتمالی | راه رفع |
|---|---|---|
| فرنی گلوله شده | آرد در شیر داغ ریخته شده یا کم هم زده شده | فرنی را از صافی رد کنید یا چند ثانیه با همزن برقی یکدست کنید و دوباره روی شعلهٔ ملایم بگذارید. |
| فرنی شل مانده | زمان پخت کم بوده یا آرد کم بوده | چند دقیقهٔ دیگر بپزید؛ اگر غلیظ نشد، یک قاشق آرد برنج را در کمی شیر سرد حل کنید و اضافه کنید. |
| فرنی خیلی سفت شده | آرد زیاد یا پخت طولانی | کمی شیر گرم اضافه کنید و روی حرارت ملایم هم بزنید تا روان شود. |
| ته گرفتن و بوی سوختگی | شعلهٔ تند یا هم نزدن کف قابلمه | بخش سالم را بدون تراشیدن کف به قابلمهٔ دیگر منتقل کنید و از این پس شعله را کم نگه دارید. |
برای مهمانی‌هایی که فرصت پخت نیست، دسر فرنی حلوالند گزینهٔ آماده‌ای برای سفرهٔ پذیرایی است.
