
طرز تهیه مهلبیه کاراملی دو بخش دارد: پایهای شیری که باید لطیف و یکدست ببندد، و لایهای براق از سس کارامل که روی آن مینشیند. این دسر را با نام محلبی هم میشناسند و در مهمانیها معمولاً در ظرفهای تکنفره سرو میشود. تمرکز این مطلب بر بافت شیری مهلبیه، نشانهٔ قوام درست سس پیش از ریختن و زمان ماندن در یخچال است. برای آموزش کامل کاراملکردن شکر، مقالهٔ حلوا کارامل زعفرانی را ببینید.
فرق مهلبیه با فرنی
هر دو دسر شیریاند، اما فرنی با آرد برنج و معمولاً گلاب پخته میشود و بافتی نرم و قاشقی دارد. مهلبیه با نشاسته یا آرد گندم و خامه و کره درست میشود، پس از سرد شدن محکمتر میبندد، شکلش را در ظرف حفظ میکند و طعمش شیریتر و کمی کرهای است. برای همین، لایهٔ سس کارامل روی سطح مهلبیه پخش نمیشود و جدا و براق میماند.
مواد لازم (برای ۶ نفر)
پایهٔ شیری
| ماده | مقدار |
|---|---|
| شیر | ۴ پیمانه |
| نشاستهٔ ذرت | ۱/۲ پیمانه |
| شکر | ۱/۲ پیمانه |
| خامهٔ صبحانه یا خامهٔ مایع | ۱۰۰ گرم |
| کره | ۲۵ گرم |
| وانیل | ۱/۴ قاشق چایخوری |
لایهٔ سس کارامل
| ماده | مقدار |
|---|---|
| شکر | ۱/۲ پیمانه |
| آب جوش | ۱ پیمانه |
| نشاستهٔ ذرت | ۱ قاشق غذاخوری سرریز |
| آب سرد (برای حل نشاسته) | ۳ قاشق غذاخوری |
| کره | ۱ قاشق غذاخوری |
مقدار مواد برای تعداد نفرات مختلف
| تعداد نفر | شیر | نشاسته (پایه) | شکر (پایه) | خامه | شکر (کارامل) | آب جوش (کارامل) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۴ نفر | ۲.۷ پیمانه | ۱/۳ پیمانه | ۱/۳ پیمانه | ۶۵ گرم | ۱/۳ پیمانه | ۲/۳ پیمانه |
| ۶ نفر | ۴ پیمانه | ۱/۲ پیمانه | ۱/۲ پیمانه | ۱۰۰ گرم | ۱/۲ پیمانه | ۱ پیمانه |
| ۸ نفر | ۵.۳ پیمانه | ۲/۳ پیمانه | ۲/۳ پیمانه | ۱۳۵ گرم | ۲/۳ پیمانه | ۱.۳ پیمانه |
| ۱۰ نفر | ۶.۷ پیمانه | ۰.۸ پیمانه | ۰.۸ پیمانه | ۱۷۰ گرم | ۰.۸ پیمانه | ۱.۷ پیمانه |
کره و وانیل را هم به همین نسبت تنظیم کنید. اگر کارامل را کمشیرین میپسندید، شکر پایه را کمی کمتر بگیرید، چون سس کارامل شیرینی کل دسر را بالا میبرد.
مرحلهها
- نشاسته را با یک پیمانه از شیر سرد در کاسه حل کنید تا هیچ گلولهای نماند.
- بقیهٔ شیر را با شکر در قابلمهٔ تهضخیم روی حرارت متوسط بگذارید و هم بزنید تا شکر حل شود و شیر گرم شود، اما به جوش تند نرسد.
- شیرِ نشاسته را آرام و با هم زدن مداوم به شیر گرم اضافه کنید.
- حرارت را ملایم کنید و یکسره هم بزنید. وقتی مایه غلیظ شد، حدود ۸ تا ۱۰ دقیقهٔ دیگر روی حرارت ملایم بپزید تا طعم خام نشاسته برود.
- خامه و کره را اضافه کنید و هم بزنید تا کاملاً جذب شوند. در پایان وانیل را بریزید و قابلمه را بردارید.
- ظرفهای سرو را با آب خیس کنید و آب اضافه را بگیرید. مایه را داغ در ظرفها بریزید، فقط تا حدود دو سوم، تا جای لایهٔ کارامل بماند.
- سطح را با پشت قاشق صاف کنید و بگذارید در دمای اتاق کمی خنک شود، سپس حدود ۱ ساعت در یخچال بگذارید تا رویش ببندد.
- برای سس، شکر را کارامل کنید تا کهربایی روشن شود، قابلمه را از روی حرارت بردارید و آب جوش را با احتیاط و کمکم اضافه کنید. سپس دوباره روی حرارت ملایم بگذارید تا کارامل کاملاً حل شود.
- نشاسته را در آب سرد حل کنید و با هم زدن به کارامل اضافه کنید. چند دقیقه بجوشانید تا غلیظ و براق شود، سپس کره را اضافه کنید.
- سس را کمی خنک کنید تا ولرم شود، بعد آرام روی مهلبیهٔ خنک بریزید و ظرف را کج کنید تا سطح یکدست پوشیده شود.
- ظرفها را دستکم ۴ ساعت، یا بهتر از آن یک شب، در یخچال بگذارید تا مهلبیه کاملاً ببندد و لایهٔ کارامل ثابت شود.
نشانهٔ قوام درست سس کارامل
- روی قاشق: پشت قاشق را در سس فرو کنید؛ اگر لایهٔ نازک و یکدستی روی آن بماند و با کشیدن انگشت خط تمیزی بیفتد، سس آماده است.
- هنگام ریختن: سس باید مثل عسل رقیق، آرام و پیوسته بریزد. اگر مثل آب جاری شد، یکی دو دقیقهٔ دیگر بجوشانید.
- ظاهر: سس درست، شفاف و براق است. سس کدر یعنی نشاسته هنوز کامل پخته نشده است.
- دما: سس داغ را روی مهلبیه نریزید؛ سطح را آب میکند و دو لایه در هم میروند. سس ولرم بهترین نتیجه را میدهد.
زمان ماندن در یخچال
| مرحله | زمان |
|---|---|
| پیش از ریختن سس | حدود ۱ ساعت، تا سطح ببندد |
| پس از ریختن سس | دستکم ۴ ساعت |
| بهترین بافت | یک شب ماندن در یخچال |
| نگهداری | تا ۲ روز در ظرف دربسته |
فوتهای کار
- اگر مایهٔ شیری گلوله شد، پیش از ریختن در ظرف آن را از صافی رد کنید.
- هم زدن مداوم در مرحلهٔ غلیظ شدن مانع تهگرفتن شیر میشود.
- برای جلوگیری از تشکیل پوسته پیش از ریختن سس، میتوانید سطح را با سلفون بپوشانید، به شرطی که سلفون مستقیم روی سطح بنشیند.
- لایهٔ کارامل را نازک بریزید؛ لایهٔ ضخیم دسر را بیش از حد شیرین میکند.
- برای سرو، میتوانید کمی پودر پسته یا گردوی خردشده روی کارامل بپاشید.
اگر فرصت آماده کردن ندارید، دسر مهلبیه کاراملی دسر مهلبیه کاراملی گزینهٔ آمادهای برای سفرهٔ پذیرایی است.